पेणच्या गणेशमूर्तींची परदेशातही क्रेझ; १५ लाख मूर्ती विदेशातील भक्तांसाठी रवाना
पेणमधील प्रसिद्ध गणेशमूर्तींना यंदा विदेशातूनही मोठी मागणी मिळत आहे. सुमारे १५ लाख गणेशमूर्ती परदेशातील भक्तांसाठी पाठवण्यात येत असून, त्यांची वाहतूक समुद्रमार्ग आणि हवाईमार्गाने केली जात आहे.
गणेशोत्सव जवळ येताच पेणमधील गणेशमूर्ती निर्मिती व्यवसायाला मोठी गती मिळाली आहे. पारंपरिक कलेसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या या शहरातील गणेशमूर्तींना महाराष्ट्रासह देशभरातून मागणी असते. यंदा मात्र परदेशातील गणेशभक्तांकडूनही मोठ्या प्रमाणावर मागणी होत असल्याचे चित्र आहे.
पेणमध्ये तयार झालेल्या सुमारे १५ लाख गणेशमूर्ती विदेशात पाठवण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. विविध देशांमध्ये राहणाऱ्या भारतीय आणि गणेशभक्तांसाठी या मूर्ती पाठवल्या जात आहेत. त्यामुळे स्थानिक पातळीवर तयार होणाऱ्या या मूर्तींचा प्रवास आता आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पोहोचला आहे.
मोठ्या संख्येने मूर्ती पाठवण्यासाठी समुद्रमार्गाचा वापर केला जात आहे. तर वेळेची आवश्यकता असलेल्या आणि तुलनेने जलद पोहोचवायच्या मूर्ती हवाईमार्गाने रवाना केल्या जात आहेत. वाहतुकीच्या या दोन्ही माध्यमांमुळे परदेशातील भक्तांपर्यंत गणेशमूर्ती वेळेत पोहोचवण्याचे नियोजन केले जात आहे.
गणेशमूर्ती नाजूक असल्यामुळे त्यांची पॅकिंग प्रक्रिया अत्यंत महत्त्वाची ठरते. मूर्तींचा आकार आणि रचना लक्षात घेऊन त्यांना सुरक्षित पद्धतीने पॅक केले जाते. लांब पल्ल्याच्या वाहतुकीदरम्यान मूर्तींना कोणतीही हानी होऊ नये यासाठी विशेष काळजी घेतली जाते.
या वाढत्या मागणीमुळे पेणमधील मूर्तिकार आणि कारागिरांच्या कामाला मोठी चालना मिळाली आहे. मूर्ती तयार करणे, रंगकाम, सजावट, पॅकिंग आणि वाहतूक या संपूर्ण प्रक्रियेत अनेक लोक सहभागी असतात. त्यामुळे गणेशोत्सवाचा हंगाम स्थानिक रोजगारासाठीही महत्त्वाचा ठरतो.
परदेशात भारतीय समुदायांकडून गणेशोत्सव मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. पारंपरिक पद्धतीच्या गणेशमूर्तींना विशेष पसंती मिळत असल्याने पेणच्या मूर्तिकारांना या वाढत्या मागणीचा फायदा होत आहे.
पेणच्या गणेशमूर्तींची विदेशात होणारी वाहतूक ही स्थानिक कारागिरांच्या कौशल्याची आणि महाराष्ट्राच्या पारंपरिक मूर्तीकलेची वाढती ओळख दर्शवते. वर्षानुवर्षे जपलेली ही कला आता समुद्र आणि हवाईमार्गाने विविध देशांतील गणेशभक्तांपर्यंत पोहोचत आहे.
गणेशोत्सवाची तारीख जवळ येत असताना मूर्तींच्या पाठवणीची लगबग आणखी वाढणार आहे. परदेशातील मागण्या वेळेत पूर्ण करण्यासाठी मूर्तिकार आणि संबंधित वाहतूक व्यवस्थेकडून नियोजन केले जात आहे.
पेणच्या गणेशमूर्तींचा हा जागतिक प्रवास स्थानिक कलेला मिळणाऱ्या वाढत्या बाजारपेठेचे उदाहरण ठरत आहे. यंदाच्या गणेशोत्सवात पेणमध्ये तयार झालेल्या असंख्य मूर्ती देशाच्या सीमांपलीकडेही भक्तांच्या घरी आणि सार्वजनिक उत्सवांमध्ये विराजमान होणार आहेत.
