मे महिन्यात दुसऱ्यांदा CNG दरवाढीचा तडाखा - जागतिक अस्थिरता - सामान्यांची होरपळ

काही वर्षांपूर्वी ज्या सीएनजी इंधनाकडे लोक किफायतशीर आणि पर्यावरणपूरक पर्याय म्हणून वळले होते, त्याच सीएनजीने आता सर्वसामान्यांच्या आशांवर पाणी फेरले आहे. मे महिन्यात दुसऱ्यांदा सीएनजीच्या दरात वाढ झाली असून विश्लेषकांच्या मते ही केवळ सुरुवात असू शकते.

गुरुवारपासून पुण्यात सीएनजीचा दर प्रतिकिलो 2 रुपये 50 पैशांनी वाढून 94 रुपये 85 पैशांवर पोहोचला आहे. पुणे, पिंपरी-चिंचवड, चाकण, तळेगाव, हिंजवडी आणि आसपासच्या परिसरातील लाखो वाहनधारकांना या दरवाढीचा फटका बसणार आहे. नाशिकमध्येही 1 रुपये 35 पैशांची वाढ होऊन दर 96 रुपये 50 पैशांवर गेला आहे. यापूर्वी 9 मे रोजी 1 रुपये 50 पैशांची वाढ झाली होती, म्हणजे मे महिन्यातच एकूण 4 रुपयांहून अधिक दरवाढ झाली आहे.

सूत्रांच्या म्हणण्यानुसार नैसर्गिक वायूच्या इनपूट कॉस्टमध्ये झालेली लक्षणीय वाढ हे या दरवाढीमागील तात्कालिक कारण आहे. मात्र जाणकारांच्या मते मूळ कारण जागतिक भू-राजकीय अस्थिरतेत दडलेले आहे. इराण आणि अमेरिका-इस्रायल यांच्यातील संघर्षामुळे जागतिक कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर मोठी अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. त्याचा थेट परिणाम म्हणून देशभरात इंधन दरांनी उच्चांक गाठण्यास सुरुवात केली आहे.

15 मेपासून सुरू झालेल्या पेट्रोल-डिझेल दरवाढीच्या मालिकेत आतापर्यंत चार वेळा वाढ झाली आहे. त्यामुळे पेट्रोल 7 रुपये 38 पैशांनी आणि डिझेल 7 रुपये 09 पैशांनी महागले आहे. या पार्श्वभूमीवर सीएनजी दरवाढ म्हणजे जखमेवर मीठ चोळण्यासारखेच आहे, असे स्थानिकांचे म्हणणे आहे.

या संकटाचा सर्वाधिक फटका ग्रामीण महाराष्ट्राला बसत आहे. बुलढाणा, वाशिम आणि परभणी जिल्ह्यांमध्ये डिझेलचा तुटवडा निर्माण झाला असून शेतकऱ्यांना रात्रभर पेट्रोल पंपांवर रांगा लावाव्या लागत आहेत. शेतीच्या हंगामाच्या अगदी तोंडावर इंधनटंचाई आणि दरवाढीचा दुहेरी फटका बसत असल्याने ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता जाणकार व्यक्त करत आहेत.

विश्लेषकांच्या मते जोपर्यंत जागतिक पातळीवर इंधन दरांमध्ये स्थिरता येत नाही तोपर्यंत सर्वसामान्यांना दिलासा मिळणे कठीण आहे. सरकारने कर कपातीचा विचार करावा अशी मागणी विविध व्यापारी संघटनांकडून होत असली तरी त्यावर अद्याप कोणताही ठोस निर्णय झालेला नाही.