हिवाळ्याऐवजी पावसाळ्यातच फ्लेमिंगोंची हजेरी! राजेवाडी धरणावर पाच ‘ग्रेटर फ्लेमिंगो’ची नोंद

महाराष्ट्रातील पक्षीप्रेमींसाठी एक वेगळेच निसर्गदृश्य समोर आले आहे. हिवाळ्यात महाराष्ट्रातील पाणथळ भागात दाखल होणाऱ्या ग्रेटर फ्लेमिंगोंनी यंदा आपला नेहमीचा ऋतू बदलल्याचे चित्र दिसत आहे. सातारा जिल्ह्यातील राजेवाडी धरणावर ऑगस्ट महिन्यात तब्बल पाच प्रौढ ग्रेटर फ्लेमिंगो आढळून आले आहेत.

राजेवाडी धरण परिसरात पक्षी अभ्यासक डॉ. प्रवीण चव्हाण यांनी या पाच फ्लेमिंगोंची नोंद केली. ही नोंद ‘ई-बर्ड’ या जागतिक पक्षी नोंद प्रणालीवर करण्यात आली आहे. पावसाळ्यात फ्लेमिंगोंचे दर्शन होणे ही या परिसरासाठी विशेष बाब असून, त्यांच्या स्थलांतराच्या पद्धतीचा अभ्यास करण्यासाठी ही नोंद महत्त्वाची ठरू शकते.

ग्रेटर फ्लेमिंगो हे मुख्यतः पाणथळ प्रदेशात आढळणारे स्थलांतरित पक्षी आहेत. खाद्याची उपलब्धता, पाण्याची पातळी आणि हवामानातील परिस्थिती त्यांच्या स्थलांतरावर मोठा परिणाम करते. त्यामुळे राजेवाडी धरणातील बदलती जलस्थिती किंवा खाद्याची उपलब्धता त्यांच्या पावसाळ्यातील मुक्कामामागे कारणीभूत आहे का, याचा अभ्यास होण्याची शक्यता आहे.

विशेष म्हणजे, स्थलांतरित पक्ष्यांच्या आगमनाची वेळ बदलणे हे केवळ पक्षीप्रेमींसाठी कुतूहलाचा विषय नसून पर्यावरणातील बदल समजून घेण्यासाठीही महत्त्वाचे ठरते. त्यामुळे राजेवाडी धरणावरील या फ्लेमिंगोंच्या उपस्थितीकडे पक्षी निरीक्षक आणि निसर्ग अभ्यासकांचे लक्ष लागले आहे.

दरम्यान, या दुर्मिळ पक्ष्यांचे दर्शन घेण्यासाठी नागरिक आणि पक्षीप्रेमी उत्सुक असले तरी पक्ष्यांच्या अधिवासात हस्तक्षेप न करणे, त्यांना खाद्य न देणे आणि सुरक्षित अंतर राखणे आवश्यक आहे. निसर्गाचा हा अनोखा पाहुणचार अनुभवताना त्याचे संवर्धन करण्याची जबाबदारीही प्रत्येकाची आहे.